Opowieści z Narnii: wszystkie części, kolejność filmów i przewodnik po tej wspaniałej opowieści

Jeśli chcesz obejrzeć „Opowieści z Narnii” we właściwej kolejności, sprawa jest prostsza, niż sugeruje siedmiotomowy cykl C.S. Lewisa. Dotychczas powstały tylko trzy pełnometrażowe filmy należące do jednej serii, wydane w latach 2005–2010. Obejmują trzy kolejne książki według pierwotnej kolejności publikacji: „Lwa, Czarownicę i starą szafę”, „Księcia Kaspiana” oraz „Podróż „Wędrowca do Świtu””.

Na tym jednak historia ekranowej Narnii się nie kończy. Netflix przygotowuje nową adaptację, rozpoczynając ją od „Siostrzeńca czarodzieja”. Film reżyseruje Greta Gerwig. Nie jest to kontynuacja produkcji z lat 2005–2010, lecz nowe otwarcie całego uniwersum. To ważne, bo mieszanie obu serii prowadzi do najczęstszego błędu: traktowania nadchodzącego filmu jako czwartej części dotychczasowej ekranowej sagi.

Wszystkie filmy z Narnii – kolejność oglądania i najważniejsze informacje

Jeżeli oglądasz Narnię po raz pierwszy, najlepsza jest kolejność premier kinowych. Nie ma powodu kombinować z chronologią świata przedstawionego. Trzy filmy tworzą bezpośrednio następującą po sobie historię bohaterów, a zmiana kolejności odbiera część sensu ich powrotom do Narnii.

1. „Opowieści z Narnii: Lew, Czarownica i stara szafa” – 2005

To właściwy punkt startowy. Reżyserem filmu był Andrew Adamson, późniejszy twórca również „Księcia Kaspiana”. Film trwa około 140 minut.

Rodzeństwo Pevensie – Peter, Susan, Edmund i Lucy – podczas II wojny światowej zostaje wysłane z Londynu na wieś. W domu profesora Kirke najmłodsza Lucy odkrywa szafę prowadzącą do Narnii. Kraina pozostaje pod władzą Białej Czarownicy Jadis, przez którą panuje tam niekończąca się zima. Dzieci zostają wciągnięte w konflikt, którego centralną postacią jest lew Aslan.

Najważniejsza obsada:

• Georgie Henley – Lucy Pevensie,

• Skandar Keynes – Edmund Pevensie,

• Anna Popplewell – Susan Pevensie,

• William Moseley – Peter Pevensie,

• Tilda Swinton – Biała Czarownica,

• James McAvoy – pan Tumnus,

• Liam Neeson – głos Aslana w wersji oryginalnej.

To najbardziej samodzielny film z całej trójki. Ma pełne wprowadzenie do Narnii, czytelnego antagonistę i zamknięty finał. Dla osoby, która chce sprawdzić, czy ten typ familijnego fantasy w ogóle jej odpowiada, obejrzenie pierwszej części wystarczy do podjęcia decyzji o dalszym seansie.

2. „Opowieści z Narnii: Książę Kaspian” – 2008

Drugi film rozpoczyna się około rok po wydarzeniach pierwszej części z perspektywy rodzeństwa. W samej Narnii minęło jednak około 1300 lat. Dawny świat Pevensiech praktycznie przestał istnieć, a krainę opanowali Telmarowie.

Centralną nową postacią jest książę Kaspian, grany przez Bena Barnesa. Prawowity następca tronu musi uciekać przed swoim stryjem Mirazem i szuka pomocy u dawnych mieszkańców Narnii.

Film wyreżyserował ponownie Andrew Adamson. W dostępnej obecnie wersji katalogowej Disney+ jego czas trwania wynosi około 2 godz. 35 min. To najdłuższa część ekranowej trylogii.

„Książę Kaspian” wyraźnie zmienia ton serii. Jest bardziej wojenny, ciemniejszy i mocniej oparty na dużych scenach bitewnych. Jednocześnie pojawia się problem, który nie wszystkim odpowiada: tempo w środkowej części jest znacznie mniej zwarte niż w pierwszym filmie. Dla młodszych dzieci jest to również najmniej „baśniowa” odsłona z całej trójki.

Nie należy zaczynać oglądania właśnie tutaj. Film technicznie wyjaśnia podstawy sytuacji, ale relacje Petera, Susan, Edmunda i Lucy z Narnią oraz Aslanem zakładają znajomość pierwszej części.

3. „Opowieści z Narnii: Podróż „Wędrowca do Świtu”” – 2010

Trzecia część zmienia zarówno reżysera, jak i konstrukcję opowieści. Za kamerą stanął Michael Apted, a film trwa 1 godz. 53 min.

Do Narnii wracają Lucy i Edmund. Peter i Susan nie pełnią już funkcji głównych bohaterów. Rodzeństwu towarzyszy za to wyjątkowo irytujący kuzyn Eustachy Scrubb, którego gra Will Poulter. Spotykają również znanego z poprzedniej części Kaspiana, obecnie króla Narnii.

Bohaterowie wypływają statkiem „Wędrowiec do Świtu”, aby odnaleźć siedmiu zaginionych lordów. Zamiast jednej wojny dostajemy więc podróż pomiędzy wyspami, kolejne niebezpieczeństwa i mocniejszy motyw pokus oraz przemiany bohaterów.

Film jest krótszy i bardziej przygodowy niż „Książę Kaspian”, ale ma również słabszą stronę: fabuła bywa epizodyczna. Kolejne przystanki wyprawy nie tworzą tak zwartej historii jak walka z Białą Czarownicą w pierwszej części.

Na tym oryginalna seria kinowa się kończy. Nie powstała czwarta część będąca adaptacją „Srebrnego krzesła”, mimo że książka naturalnie kontynuuje wątek Eustachego.

Łącznie obejrzenie trzech dotychczasowych filmów zajmuje około 6 godzin i 28 minut przy przyjęciu czasów 140, 155 i 113 minut. To spokojnie materiał na weekend, ale maraton jednego dnia jest już dość długi, szczególnie że „Książę Kaspian” sam zajmuje ponad dwie i pół godziny.

Filmy a książki – dlaczego istnieją dwie różne kolejności Narnii?

Tu zaczyna się największe zamieszanie. C.S. Lewis napisał siedem książek, ale ich kolejność publikacji nie jest taka sama jak chronologia wydarzeń w świecie Narnii.

Pierwotna kolejność wydawania książek wygląda następująco:

1. „Lew, Czarownica i stara szafa” – 1950,

2. „Książę Kaspian” – 1951,

3. „Podróż „Wędrowca do Świtu”” – 1952,

4. „Srebrne krzesło” – 1953,

5. „Koń i jego chłopiec” – 1954,

6. „Siostrzeniec czarodzieja” – 1955,

7. „Ostatnia bitwa” – 1956.

Chronologia wydarzeń w Narnii jest inna:

1. „Siostrzeniec czarodzieja”,

2. „Lew, Czarownica i stara szafa”,

3. „Koń i jego chłopiec”,

4. „Książę Kaspian”,

5. „Podróż „Wędrowca do Świtu””,

6. „Srebrne krzesło”,

7. „Ostatnia bitwa”.

„Siostrzeniec czarodzieja” opowiada między innymi o początkach Narnii i wydarzeniach wcześniejszych od przygód rodzeństwa Pevensie. „Koń i jego chłopiec” rozgrywa się natomiast podczas okresu znanego z końcówki „Lwa, Czarownicy i starej szafy”.

W przypadku książek można więc spotkać dwa sensowne sposoby czytania. Na pierwszy kontakt lepsza jest kolejność publikacji. Czytelnik odkrywa wtedy świat w taki sposób, w jaki poznawali go pierwsi odbiorcy cyklu. „Siostrzeniec czarodzieja” działa jako późniejsze odsłonięcie genezy wielu elementów Narnii, zamiast przekazywać je od razu.

Przy ponownej lekturze chronologia fabularna jest ciekawą alternatywą, bo pozwala przejść od stworzenia Narnii aż do wydarzeń zamykających „Ostatnią bitwę”.

W filmach ten problem praktycznie nie istnieje. Produkcje z lat 2005–2010 adaptowały po prostu trzy pierwsze książki z kolejności publikacji. Dlatego oglądamy je dokładnie tak:

„Lew, Czarownica i stara szafa” → „Książę Kaspian” → „Podróż „Wędrowca do Świtu””.

Nie ma sensu próbować układać tych trzech filmów według innego schematu. Brakuje ekranizacji historii, które pozwoliłyby zbudować pełną filmową chronologię siedmiu tomów.

Nowa Narnia Netfliksa – co zmienia film Grety Gerwig?

Po latach bez nowej pełnometrażowej ekranizacji Narnia wraca, ale nie jako dalszy ciąg „Podróży „Wędrowca do Świtu””. Netflix rozpoczyna własną serię.

Pierwszym filmem ma być „Narnia: The Magician’s Nephew”, czyli adaptacja „Siostrzeńca czarodzieja”. Reżyserką i scenarzystką jest Greta Gerwig, znana m.in. z „Barbie”, „Małych kobiet” i „Lady Bird”.

To bardzo znaczący wybór materiału źródłowego. Zamiast ponownie zaczynać od historii Lucy i szafy, nowa seria cofa się do genezy Narnii. Jeżeli Netflix będzie rozwijał ekranizacje zgodnie z wewnętrzną chronologią świata, ich kolejność może być zupełnie inna niż w cyklu Walden Media i Disney.

Na 12 września 2026 roku harmonogram pierwszego filmu wygląda następująco:

• 10 lutego 2027 – zapowiedziane pokazy przedpremierowe IMAX,

• 12 lutego 2027 – premiera kinowa,

• 2 kwietnia 2027 – premiera na Netflixie.

W obsadzie znaleźli się m.in. Emma Mackey, Carey Mulligan, Ciarán Hinds, Daniel Craig i Meryl Streep, a młodych głównych bohaterów grają David McKenna i Beatrice Campbell.

To ważna zmiana również dla osób planujących maraton przed premierą. Stare filmy można obejrzeć dla znajomości świata, ale nie są wymaganym wprowadzeniem do produkcji Netfliksa. Nowy film ma własną obsadę, własny zespół twórców i rozpoczyna od innej książki. Nie trzeba więc znać wersji z Georgie Henley, Williamem Moseleyem czy Benem Barnesem, żeby zrozumieć historię Grety Gerwig.

Nie należy też traktować nowej ekranizacji jako realizacji dawno zapowiadanej czwartej części. Planowane przed laty „Srebrne krzesło” należałoby do starego ciągu fabularnego, natomiast projekt Netfliksa resetuje ekranowe uniwersum.

To jednocześnie oznacza pewne ograniczenie dla widza: w 2026 roku nadal nie istnieje jedna kompletna seria filmowa obejmująca wszystkie siedem tomów. Stare ekranizacje zatrzymują się po trzeciej książce wydanej przez Lewisa, a nowy cykl dopiero startuje.

FAQ

Ile jest filmów „Opowieści z Narnii”?
W jednej zakończonej serii kinowej są trzy filmy: „Lew, Czarownica i stara szafa” z 2005 roku, „Książę Kaspian” z 2008 roku oraz „Podróż „Wędrowca do Świtu”” z 2010 roku. Nowa „Narnia” Grety Gerwig to osobna ekranizacja Netfliksa.

W jakiej kolejności oglądać filmy „Opowieści z Narnii”?
Najlepiej według premier: „Lew, Czarownica i stara szafa” → „Książę Kaspian” → „Podróż „Wędrowca do Świtu””. To jednocześnie prawidłowa kolejność fabularna dla trzech zekranizowanych historii starej serii.

Czy powstały „Opowieści z Narnii 4”?
Nie. Seria rozpoczęta w 2005 roku zakończyła się po trzech filmach. „Srebrne krzesło”, które byłoby naturalnym kolejnym etapem, nie doczekało się filmu należącego do tej wersji cyklu.

Czy nowa Narnia Netfliksa to czwarta część?
Nie. To nowa adaptacja i restart ekranowego uniwersum, a nie kontynuacja filmów z lat 2005–2010.

Od jakiej książki zaczyna nowa seria?
Od „Siostrzeńca czarodzieja”, czyli szóstej książki według kolejności publikacji, ale pierwszej według chronologii wydarzeń w Narnii.

Kiedy pojawi się nowa „Narnia” Grety Gerwig?
Planowana premiera kinowa to 12 lutego 2027 roku, a premiera na Netflixie – 2 kwietnia 2027 roku. Specjalne pokazy IMAX mają rozpocząć się 10 lutego.

Ile książek liczą „Opowieści z Narnii”?
Cykl C.S. Lewisa składa się z siedmiu tomów, publikowanych w latach 1950–1956.

Czy przed nową Narnią trzeba obejrzeć stare filmy?
Nie. Produkcja Netfliksa zaczyna historię od nowa i nie kontynuuje fabuły ani obsady wcześniejszych ekranizacji.

Od czego najlepiej zacząć przygodę z Narnią?
Jeśli interesują Cię filmy, włącz najpierw „Lwa, Czarownicę i starą szafę” z 2005 roku i trzymaj się kolejności premier. Jeśli chcesz poznać całe uniwersum, po trzech filmach nie szukaj nieistniejącej „części czwartej”, tylko sięgnij po siedem książek – najlepiej w kolejności ich publikacji. Dopiero później warto przejść do chronologicznego układu historii. Nową produkcję Netfliksa traktuj natomiast jako osobny start, a nie brakujący element starej trylogii.